Μία νέα μελέτη ταράζει τα νερά
Δεν είναι λίγες οι φορές που γονείς είναι απορροφημένοι στα κινητά τους τηλέφωνα με τους ειδικούς να επισημαίνουν, ότι αυτό αποτελεί μία συνηθισμένη εικόνα στις σύγχρονες οικογένειες. Πώς όμως αυτή η φαινομενικά αθώα συνήθεια μπορεί να επιφέρει συνέπειες στην ψυχική υγεία των παιδιών.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open υποστηρίζει ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς ασχολούνται υπερβολικά με τα smartphones τους είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν άγχος, προβλήματα προσοχής και υπερκινητικότητα καθώς μεγαλώνουν.
Η μελέτη επικεντρώνεται στους ενδεχόμενουςς κινδύνους για την ψυχική υγεία που απορρέουν από αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «technoference», την παρέμβαση δηλαδή της τεχνολογίας στις αλληλεπιδράσεις γονέα – παιδιού, εφιστώντας την προσοχή στο πώς η σχέση των γονέων με το smartphone τους μπορεί να υπονομεύει τη συναισθηματική και ψυχολογική ευημερία των παιδιών τους.
Μία προηγούμενη μελέτη έχει αποκαλύψει, ότι οι γονείς βρεφών περνούν, κατά μέσο όρο, περισσότερες από 5 ώρες καθημερινά στα smartphones τους, ακόμη και την ώρα που ασχολούνται με το μωρό τους (27%). Μια άλλη μελέτη αποκάλυψε ότι το 68% των γονέων παραδέχεται ότι η προσοχή του αποσπάται συχνά από τα smartphones όταν αλληλεπιδρά με τα παιδιά του.
Αυτή η συνεχής απόσπαση της προσοχής κατά τη διάρκεια της γονικής μέριμνας δεν είναι αθώα. Έρευνες έχουν δείξει ότι ισοδυναμεί με λιγότερη προσοχή προς τα παιδιά, λιγότερη συζήτηση και παιχνίδι μεταξύ γονέων και παιδιών, ακόμη και υψηλότερο κίνδυνο για παιδικούς τραυματισμούς. Αργότερα, κατά τη διάρκεια της εφηβείας, η ενασχόληση των γονέων με τα smartphones συνδέεται με «υψηλότερα επίπεδα σύγκρουσης γονέα – παιδιού και χαμηλότερα επίπεδα γονικής συναισθηματικής υποστήριξης και ζεστασιάς», σημειώνει η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την δρ. Sheri Madigan, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Calgary. «Όταν οι συναισθηματικές και σωματικές ανάγκες των παιδιών αγνοούνται συστηματικά ή συναντούν ακατάλληλη ανταπόκριση, κινδυνεύουν να αναπτύξουν δυσκολίες ψυχικής υγείας», εξηγούν οι ερευνητές.
Για να κατανοήσουν καλύτερα αυτές τις δυναμικές, η δρ. Madigan και η ομάδα της εξέτασαν τα δεδομένα περισσότερων από 1.000 παιδιών ηλικίας 9-11 ετών από τον Καναδά το χρονικό διάστημα 2020-2022. Όπως εξήγησαν οι ερευνητές, επικεντρώθηκαν σε αυτή την ηλικιακή ομάδα επειδή αυτή η περίοδος αποτελεί κρίσιμο στάδιο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και χαρακτηρίζεται από αυξημένη ευπάθεια στα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Τα παιδιά κλήθηκαν να απαντήσουν σε δηλώσεις όπως «Θα ήθελα ο γονέας μου να περνάει λιγότερο χρόνο στο τηλέφωνό του και σε άλλες συσκευές» και «Απογοητεύομαι με τον γονέα μου επειδή είναι στο τηλέφωνό του ή σε άλλες συσκευές όταν περνάμε χρόνο μαζί».
Η μελέτη διαπίστωσε μια σαφή σχέση μεταξύ της αντιλαμβανόμενης συνήθειας των γονέων να ασχολούνται με τα smartphones τους και των επακόλουθων προβλημάτων ψυχικής υγείας των παιδιών. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν υψηλότερα επίπεδα άγχους, απροσεξίας και υπερκινητικότητας στα παιδιά που ανέφεραν ότι αισθάνονταν παραμελημένα λόγω της χρήσης smartphone από τους γονείς τους. Το φύλο δε φάνηκε να επηρεάζει το μέγεθος αυτών των επιπτώσεων.
Και τίθεται το ερώτημα, αν η χρήση smartphone από τους γονείς που επιδεινώνει τα προβλήματα συμπεριφοράς των παιδιών ή οι γονείς στρέφονται στα smartphones τους ως μηχανισμό αντιμετώπισης του υπάρχοντος άγχους και της υπερκινητικότητας των παιδιών τους. Τα ευρήματα δείχνουν πως η επίδραση είναι μάλλον αμφίδρομη: Τα πιο αγχώδη παιδιά μπορεί πράγματι να ωθούν τους γονείς στο να αναζητήσουν παρηγοριά στις συσκευές τους, ταυτόχρονα όμως η υπερβολική χρήση των smartphone από τους γονείς θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη προβλημάτων προσοχής και υπερκινητικότητας, ειδικά στους εφήβους.
Διαβάστε επίσης:
4 συμπεριφορές που δείχνουν ότι το παιδί έχει άγχος αποχωρισμού
Pebbling: H γλυκιά συνήθεια των… πιγκουίνων που ξετρελαίνει τα εφηβάκια